GOK Maciejowice

Pałac Zamoyskich w Podzamczu

Najcenniejszym zabytkiem gminy Maciejowice jest rozległy kompleks parkowo-pałacowy w Podzamczu. Pałac będący jeszcze przed II wojną światową własnością Zamoyskich znajduje się na miejscu dawnego zamku maciejowickiego który 10 X 1794 roku stanowił główny punkt obrony wojsk polskich oraz był kwaterą wodza wojsk powstańczych . Obecny pałac prawdopodobnie ukończony został w 1806 roku według projektu Fryderyka Alberta Lessala z materiału zniszczonego zamku maciejowickiego. Przez lata powojenne mieściło się tam Państwowe Gospodarstwo Ogrodnicze, a następnie teren był własnością Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Obecnie jest w posiadaniu gminy. W ścianę pałacu Zamoyscy wmurowali kule różnego kalibru będące materialnymi światkami tragicznej bitwy z 10 października. Obok pałacu znajduje się oficyna zbudowana w latach dwudziestych XIX wieku, na jej balkonie umieszczony jest herb Zamoyskich ,,Jelita” z 1827 roku.  Podzamcze słynęło ze znanych w całej Europie szkółek leśnych. Odwiedzali go wybitne osobistości arystokracji polskiej, ludzie sztuki, kultury, kościoła. W Podzamczu przebywał m.in Stefan Żeromski.
Podzamcze było ulubionym majątkiem XII Ordynata Stanisława Kostki Zamoyskiego oraz jego małżonki Zofii z Czartoryskich, będąc niejoko rezydencją letnią. Majątek podzamecki wchodził wskład tzw. Dóbr Nadwiślańskich składających się z folwarków położonych na ziemi maciejowickiej oraz znajdującego się po drugiej stronie Magnuszewa i Trzebienia. Centrum Dóbr Nadwiślańskich stanowił folwark Podzamcze, gdzie znajdowała się rezydencja.  W wyniku podziału rozległych dóbr pomiędzy dzieci, Stanisław Kostka Zamoyski przepisał dobra nadwiślańskie z Podzamczem swojemu synowi Stanisławowi Kostce Młodszemu (1820-1889). Po jego śmierci dobra podzielono pomiędzy synów Jana Floriana (otrzymał dobra po drugiej stronie Wisły- Magnuszew i Trzebień) oraz Andrzeja Przemysława hr. Zamoyskiego (1852-1927) który otrzymał dobra maciejowickie z rezydencją w Podzamczu. W tym okresie rozwinięto znaną na całą Europę działalność szkółkarską. Dobra sytuacja ekonomiczna pozwoliła Zamoyskim na zakupieniu w 1881 roku dóbr Stara Lubownia na Słowacji. Po śmierci Andrzeja Przemysława Zamoyskiego majątek maciejowicki objął jego syn Franciszek a Pulo Zamoyski (1888-1947), natomiast młodszy syn Jan Kanty (1900-1961) wszedł w posiadanie dóbr w Starej Lubowni.